Pediatrik rehabilitasyon programı, çocuklar için kapsamlı multi-disipliner rehabilitasyon bakımı hizmeti sunmaktadır. Amaç, her bir çocuğun yeteneklerini en üst düzeye çıkarırken, engellerin etkilerini en aza indirmektir. Bu, aile merkezli bir ortamda sağlanan etkin rehabilitasyon ile gerçekleştirilir.
Bozulmanın doğasına ve çocuğun ihtiyaçlarına bağlı olarak tedavi çeşitli ortamlarda gerçekleşir ve rehabilitasyon profesyonellerinin farklı becerilerinden yararlanılır. Pediatrik rehabilitasyon ekibi, her bireyin öz bakım, hareketlilik, iletişim, biliş ve sosyalleşmede tam işlevsel bağımsızlığa erişmesine yardımcı olmayı hedefler. Çocuklardaki görme, duyma, yutkunma, konuşma gibi bozuklukların tedavisinde de uygulanır. Bunun yanı sıra genetik bozukluklar ve kas hastalıklarının tedavisinde de uygulanmaktadır.
Pediatrik rehabilitasyon hangi durumlarda uygulanır?
Çocuklarda doğuştan kas koordinasyonu bozukluğu ya da sonradan ortaya çıkan bozukluklar, iskelet ve kas sistemi dengesinin bozulması gibi durumlarda pediatrik rehabilitasyon uygulanarak rahatsızlıkların tedavisine yardımcı olunur.
- Doğuştan veya sonradan kas koordinasyonu bozukluğu
- İskelet ve kas sistemi dengesizlikleri
- Emekleme, yürüme ve elle kavrama sorunları
- Serebral palsi ve spina bifida
- Genetik bozukluklar ve kas hastalıkları
- Kafaya alınan darbe veya travmalar
Omurilikte ortaya çıkan hasarlarda, kas ve iskelet yapısında görülen rahatsızlıklarda, kafaya alınan darbe ya da travmalarda, yürüme ve emekleme bozukluklarında da pediatrik rehabilitasyon uygulanır. Serebral palsili çocuklarda kullanılan uzay kafes (TheraSuit) yöntemi ayrı sayfamızda anlatılmaktadır.
Pediatrik rehabilitasyonda kullanılan teknikler
- Rehabilitasyon egzersizleri: Çocuklara kas gücü kazandırılması hedeflenir. İskelet ve kemik sisteminin düzgün çalışması için de bu uygulamalardan faydalanılır.
- Ayakta durma sehpası: Çocuğun ayakta durma sehpasından destek alarak ayakta durmasıyla iskelet ve kas sisteminin güçlenmesi sağlanabilir.
- Günlük yaşam aktivitelerinin eğitimi
- Eklem tedavisi ve Neurodevelopmental Terapi
- Beslenme ve ağız-motor terapisi
- El yazısı, yürüme analizi ve eğitimi
- Duyusal entegrasyon ve sosyal beceri eğitimi
- Geliştirici iletişim ve temel işaret dili
- Ortez / protez eğitimi; tekerlekli sandalye oturma ve ekipman değerlendirmesi
Gelişim sürecinde dikkat edilmesi gereken belirtiler
Pediatrik rehabilitasyonda tedaviye erken başlanması çok önemlidir. Bu noktada anne babalara önemli görev düşer: çocuklarının gelişimini yakından takip etmeleri ve karşılaştıkları sorunları dikkate alarak doktora başvurmaları gerekir. Yaşa göre dikkat edilmesi gereken belirtiler şunlardır:
1 aylık bebekte
- Her türlü meme emme problemleri
- Çevreden gelen uyarılara hiç tepki vermemesi
- Sürekli ve kesintisiz ağlama nöbetleri
- Çok sık ve şiddetli kusma
- Havale geçirmesi
2 aylık bebekte
- Her türlü meme emme problemleri
- Çevreden gelen uyarılara hiç tepki vermemesi
- Sürekli ve kesintisiz ağlama nöbetleri
- Çok sık ve şiddetli kusma
- Havale geçirmesi
- Refleks kaybı yaşaması
- Kaslarda gevşeklik ya da aşırı sertlik olması
3 aylık bebekte
- Gözlerde kayma ve seyirme
- Sırt üstü yatırıldığında kasılma ve rahatsızlık
- Gülmeye başlamaması
- Anneyi tanımaması
- Konuşanın yüzüne bakmaması
4 aylık bebekte
- Başını hâlâ kontrol edememesi
- Gözün belli bir noktaya odaklanamaması
- Ellerin serbest bırakılmayıp sürekli yumruk yapılması
- 4 aylıkken kaybolması gereken bazı reflekslerin kaybolmaması
8 aylık bebekte
- Kendi başına dönemiyor ve hareket edemiyorsa
- El koordinasyon becerisi gelişmediyse
- Tekme atma hareketini iki bacakla birden yapmaya kalkışması
- Otururken vücudun bacakların üzerine yığılması
10 aylık bebekte
- Hâlâ emekleyememesi
- Ayağa kalkamaması
- İsmine tepki vermemesi
- Salyasını kontrol etme gibi koordinasyonları yapamaması
1 yaşındaki bebekte
- Tutunarak bile yürümeye başlamaması
- Parmak ucuna basarak yürüyememesi
Pediatrik rehabilitasyonla ele alınan diğer durumlar
- Spina bifida (omurga ayrıklığı ya da açıklığı)
- Beyin felci
- Çoklu skleroz
- Konjenital (doğuştan) anomaliler
- Ortopedik bozukluklar
- Stres yaralanmaları
- Kas distrofisi
- Yutma ve beslenme sorunları
- Günlük yaşam rehabilitasyonu aktiviteleri
- Juvenil artrit (eklem iltihabı)
- Kırık sonrası rehabilitasyon
- Ameliyat öncesi rehabilitasyon
- Kamburluk
- Osgood-Schlatter hastalığı (çocukluk çağı diz ağrıları)
- Tekerlekli sandalye ve yardımcı cihaz kullanımı
- El ve kol, ayak ve bacak yaralanmaları